Het doel en het middel: geschiktheid en noodzaak in de vernieuwde evenredigheidstoetsing in subsidiezaken

Abstract

Dit onderzoek is een kritische beschouwing van de toepassing van de geschiktheid- en noodzakelijkheidstrap van het evenredigheidsbeginsel in subsidiezaken sinds de Harderwijk-uitspraak van de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State in 2022. In het onderzoek wordt onderzocht hoe de rechter doelen identificeert en afweegt tegen de gekozen middelen - en of dit een uiting is van doeltreffendheid (geschikt) en doelmatigheid (noodzakelijk) als rechtsnorm. De conclusie is dat veel verschillende typen doelen een rol spelen in de toepassing van het beginsel bij verschillende rechters.