Klimaatstrafrecht: de rol van het strafrecht binnen het juridische antwoord op klimaatverandering

Abstract

Klimaatverandering behoort tot de grootste problemen van onze tijd. Het recht is een van de belangrijkste middelen om dit probleem te bestrijden. Daartoe worden in verschillende rechtsgebieden wetten en regels in het leven geroepen en rechtszaken gevoerd. Het strafrecht heeft binnen dit juridisch kader vooralsnog weinig aandacht gekregen. Dit proefschrift onderzoekt welke rol het strafrecht speelt en zou moeten spelen binnen het juridisch instrumentarium om het klimaatprobleem te mitigeren.

Het strafrecht zou op het eerste gezicht van toegevoegde waarde kunnen zijn voor klimaatmitigatie, onder meer door zijn expressieve waarde en gedragsveranderende werking. Tegelijkertijd is de inzet van het rechtsgebied aan grenzen gebonden, bijvoorbeeld door de ingewikkelde causale relatie tussen broeikasgasemissies en klimaatschade. In dit onderzoek worden dit soort krachten en beperkingen van het strafrecht in kaart gebracht en tegen elkaar afgewogen.

Klimaatverandering wordt in dit boek niet alleen vanuit mensenrechtelijke kaders en strafrechtelijke leerstukken bekeken, maar ook vanuit praktisch oogpunt bezien. De aanbevelingen die in dat laatste verband worden gedaan hebben onder meer betrekking op de strafrechtelijke handhaving van klimaatwetgeving, de strafrechtelijke kwalificatie van greenwashing en een mogelijke strafbaarstelling van ecocide. Hoewel een strafrechtelijk antwoord op klimaatverandering begrenzingen kent, heeft het rechtsgebied op dit terrein een belangrijke rol te vervullen.