Geschillen in de jaarrekening: verwerking en vermelding van risico's in verband met claims, juridische geschillen en rechtsgedingen volgens het Nederlandse jaarrekeningenrecht

Abstract

In dit proefschrift is onderzocht hoe in de jaarrekening wordt omgegaan met onzekere risico’s in verband met claims, juridische geschillen en rechtsgedingen als voorbeeld van contingencies. Deze geschillen vragen van de aangesproken vennootschap voortdurende schatting van de proceskans en van de mogelijke financiële gevolgen. Het is afhankelijk van deze schattingen of een voorziening in de jaarrekening moet worden verwerkt (recognition), wat de omvang daarvan dient te zijn en/of welke informatie moet worden gegeven om te voldoen aan het inzichtvereiste van de jaarrekening (disclosure). Schattingen vormen zo een belangrijk subjectief element in de jaarrekening. In eerdere onderzoeken zijn aanwijzingen gevonden dat van winststuring sprake kan zijn bij beslissingen om een voorziening te vormen. In IAS 37 zijn daarom specifieke voorschriften opgenomen met betrekking tot geschillen in de jaarrekening om winststuring te bestrijden. Aan de hand van jaarrekeningenonderzoek onder vennootschappen waarvan de aandelen aan de AEX/AMX zijn genoteerd is de mate van compliance onderzocht. In hoeverre voldoen de jaarrekeningen aan de gestelde eisen met betrekking tot de verwerking en vermelding van claims, juridische geschillen en rechtsgedingen. Tevens is onderzoek gedaan naar de mogelijke invloed van het jaarrekeningenrecht op fiscale grondslagen en andersom van fiscale grondslagen op het jaarrekeningenrecht en naar de wenselijkheid daarvan.