Waarderend onderzoek vlakglas Plangebied Hof van Solms, Oirschot, Gemeente Oirschot

Abstract

In november 2020 voerde RAAP Archeologisch Adviesbureau een Archeologische Opgraving uit te Oirschot (Plangebied Hof van Solms; Zaakidentificatie nr.: 4891318100). Tijdens deze opgraving werd een kuil met veel vlakglas (Spoor nr. 286) aangetroffen in de insteek van een waterput uit de 17de - 18de eeuw. Vanwege het aantreffen van een ijzeren ring en een dunne laag klei langs de randen van de kuil kan worden geconcludeerd dat het vlakglas oorspronkelijk in een houten ton was gedeponeerd. De ton is in de loop der jaren vergaan. Het glas lag in kleine stukken opgestapeld in de kuil samen met enkele fragmenten bouwpuin.

Vanwege de inhoud van de kuil kan met zekerheid worden geconcludeerd dat we hier te maken hebben met glazeniersafval. De inhoud van de kuil doet vermoeden dat het hier het afval betreft van het vervangen van vensterglas bij een of enkele huizen. Dit vanwege de beperkte hoeveelheid. Het is aannemelijk dat het afval is verzameld door een glazenier na een reparatieklus. De kuil is sterk vergelijkbaar met een kuil die in Groenlo (Nieuwstad) is aangetroffen en die eveneens bestond uit een relatief kleine hoeveelheid vlakglas waaronder veel gesneden glasafval.

De glazenier in Oirschot gebruikte glasplaten die zijn vervaardigd middels de cilinderglas- en slingerglasmethode, zo blijkt uit randfragmenten en onregelmatigheden op het glas. Middels een diamantsnijder sneed de glazenier deze glasplaat in de benodigde kalibers. Dit leverde glazeniersafval op met een zeer kenmerkende vorm van lange dunne stukken glas of ietwat taps toelopende fragmenten. Sporen van inkrassingen door de diamantsnijder zijn zeer duidelijk langs de randen van deze fragmenten waarneembaar. Dat het vormen van kalibers middels een diamantsnijder niet altijd goed verliep, wordt duidelijk uit een klein aantal halffabricaten. Op deze fragmenten is de inkrassing van de diamantsnijder goed zichtbaar, maar is het glas niet of slechts voor een deel langs deze insnijding gebroken. Naast productieafval werd gesneden vensterglas aangetroffen. Dit betrof over het algemeen rechthoekige kalibers. Deze kalibers werden middels lood in een simpel patroon in een venster geplaatst. Het gebrandschilderd glas dat werd aangetroffen, kan evenals het vensterglas, worden beschouwd als afval van het vervangen van vensterglas.