Stijl en politiek. Een taalkundig-stilistische benadering van Nederlandse parlementaire toespraken

Abstract

In dit proefschrift wordt een methode voor taalkundig-stilistisch onderzoek uitgewerkt waarmee op systematische wijze globale indrukken van een tekst kunnen worden verklaard door formuleringskeuzes op woord- en zinsniveau. De methode wordt ge_llustreerd aan de hand van verschillende gevalsstudies, waarin parlementaire toespraken van Geert Wilders, Ella Vogelaar en Alexander Pechtold centraal staan. Hoe draagt het taalgebruik van Wilders bijvoorbeeld bij aan de indruk dat hij zich positioneert als een __politieke buitenstaander__, en een __man van het volk__? Bij het beantwoorden van deze en andere vragen worden tal van stilistische verschijnselen behandeld waarvoor in de analyse van politiek taalgebruik tot op heden nauwelijks aandacht is geweest. Het algemene doel van deze dissertatie is te laten zien dat een taalkundig-stilistische benadering vruchtbaar is voor de analyse van Nederlandstalige teksten. De taalkundige stilistiek is een vorm van tekstanalyse waarbij causale verbanden worden gelegd tussen formuleringskeuzes in een tekst en globale indrukken van zo__n tekst als geheel. Deze vorm van stijlonderzoek wordt in het Nederlandse onderzoek naar taalgebruik tot op heden nauwelijks toegepast. Dit boek is van belang voor iedereen die ge_nteresseerd is in effecten van formuleringskeuzes en/of belangstelling heeft voor de vraag hoe keuzes in het taalgebruik bijdragen aan beeldvorming van politici.