Rebel en dame : biografie van Top Naeff

Abstract

Top Naeff (1878-1953) is in Nederland beroemd om haar meisjesboek School-Idyllen. Verder schreef ze romans en novellen. Minder bekend is dat ze een toonaangevend toneelcritica was.Dit proefschrift geeft niet alleen een beeld van Naeff als schrijfster van meisjesboeken en proza voor volwassenen, maar vooral van een vrouw met een hevige passie voor toneel, die streed voor de belangen van de acteur en regisseur Willem Royaards. De biografie beschrijft ook de geheime liefde van Naeff voor Royaards, en toont aan dat het overgrote deel van Naeffs romans en verhalen de literaire verwerking is van haar dubbelleven, haar frustraties en de uiteindelijke acceptatie van alle tekort. Daarmee biedt deze biografie, zoals een schrijversbiografie dient te doen, een verhelderend inzicht in het oeuvre van Top Naeff.Vrijwel alle vrouwelijke auteurs van het interbellum werden door met name de Forum-generatie denigrerend betiteld als auteurs van ‘damesromans’. De biografie nuanceert dit beeld wat Top Naeff betreft overtuigend; criticus Menno ter Braak had respect voor Naeff en haar werk en bewonderde naar ‘superieure ironie’.Deze biografie biedt veel nieuwe feiten en inzichten, een analytisch beeld van Naeff als toneelcritica, een positiebepaling in haar tijd, een verband tussen leven en werk en een nuancering waar het de beeldvorming in literaire handboeken en encyclopedieën betreft.